• Jan Roel van Rhee

Beïnvloeden: politici zijn ook experts (deel 1)

Bijgewerkt: jul 27

Ik bekijk deze keer graag de beïnvloeding van een uitstekende schrijver bij de PVDA.

Het gaat om het artikel op de website van de PVDA: “Niet in onze naam, geen normalisering van Vlaams Belang” van de auteur Loonis Logghe op 18 juli 2019. Dit is één paragraaf uit het artikel.


De volgende stap was de bewering dat de PVDA erger is dan Vlaams Belang. Die boodschap begon al te spelen voor de federale en Vlaamse verkiezingen, maar klonk vooral erna steeds luider. Het wordt verspreid door establishmentprofeten als Rik Torfs. Maar ook Herman De Bode, voormalig kabinetschef van N-VA-minister Jan Jambon, trekt trouw aan dat zeel. In Knack (20/06/19) zegt die: “Het Vlaams Belang is net zo democratisch als de andere partijen. En anders dan de PVDA heeft het Vlaams Belang geen voorliefde voor antidemocratische dictators.”


De beïnvloeding uitgelegd

Eerst kijk ik even naar de zin “… de bewering dat de PVDA erger is dan Vlaams Belang”. Hier is alvast de eerste substitutie van deze paragraaf, het neutrale woord ‘uitspraak’ werd vervangen door ‘bewering’. De zin zou neutraal dus klinken als “… de uitspraak dat de PVDA erger is dan Vlaams Belang”.


Dan wordt deze ‘bewering’ “verspreid door establishmentsprofeten als Rik Torfs”. Twee substituten deze keer: ‘verspreid’ vervangt ‘gezegd’ en ‘mensen’ door ‘establishmentprofeten’. Deze zin zou neutraal klinken als “Het wordt gezegd door mensen als Rik Torfs”, dat klinkt toch anders dan “Het wordt verspreid door establishmentprofeten als Rik Torfs”. Als deze uitspraak al verspreid wordt, dan is het niet door Rik Torfs, maar door de media en in dit geval… door de PVDA zelf.


De volgende substitutie “ Herman De Bode … trekt trouw aan dat zeel”, zou neutraal gewoon klinken als “Herman De Bode … zegt dat ook”. ‘Trouw’ suggereert hier dat hij niet naar eigen inzicht handelt, maar dat hij een lijn van iemand anders zonder nadenken volgt. ‘Aan dat zeel trekken’ suggereert dat er een doelbewuste samenspanning is met anderen die hetzelfde zeggen.


Verder suggereert de schrijver dat Rik Torfs hetzelfde zegt als Herman De Bode door het gebruik van “trekt trouw aan dat zeel”. Er wordt immers gezegd dat Rik Torfs en Herman De Bode aan hetzelfde zeel trekken op dit vlak. Tussen de lijnen suggereren dat Rik Torfs hetzelfde zegt/denkt, is manipulatie. Dat conclusie trekken dat ze aan hetzelfde zeel trekken is zelfs niet mogelijk in dit artikel: Gezien Rik Torfs hier niet geciteerd is, weet je niet wat hij gezegd heeft en kan je niet tot die conclusie komen.


Het doel van de schrijver is bereikt

Als je dit paragraafje NEUTRAAL leest, dan is de boodschap: “Rik Torfs en Herman De Bode hebben gezegd dat de PVDA erger is dan Vlaams Belang”. Als je dit zo schrijft, dan hebben de meeste lezers iets van “OK, deze twee personen hebben een bepaalde mening.” Dat is niet echt bruikbaar voor politieke framing.


De boodschap in dit ene paragraafje is omgevormd tot:

  1. De anderen zijn niet sociaal, ze sluiten anderen uit: Het Vlaams Belang wordt uitgesloten door een cordon sanitair, wij zijn erger volgens hen, dus sluiten ze ons zeker uit.

  2. De andere partijen zijn onrechtvaardig: ze werken allen samen (zelfde zeel) tegen ons.

  3. Ze volgen passief hun partijlijn.

Slotsom: de anderen zijn dus niet sociaal, niet rechtvaardig en niet actief.

Is het niet toevallig dat de drie kernbegrippen van de PVDA deze zijn:

  1. Sociaal

  2. Rechtvaardig

  3. Actief

Hiermee versterkt de schrijver dat de anderen tegengesteld denken en hij bereikt hiermee een sterkere samenhorigheid binnen de eigen partij, tegen de anderen die niet sociaal, rechtvaardig en actief zijn.

De schrijver schrijft dus bovendien perfect in functie van de drie kernbegrippen van de partij, een zeer sterke politieke schrijver!


Mijn psychologische verweer tegen geschreven substituten

Mensen hebben het recht op vrije meningsuiting, maar mensen hebben als toehoorder of lezer ook de mogelijkheid om dit soort manipulatieve boodschappen weer om te vormen tot neutrale boodschappen. Zo behoud je zo gemakkelijker je eigen neutraliteit tegenover vele onderwerpen.


Als ik dus zo’n boodschap hoor of lees, dan probeer ik deze zo goed mogelijk het terug te brengen tot de neutrale boodschap. Als ik dit niet doe, dan loop ik het risico dat ik in de bubbel terecht kom van degene die communiceert.


Mijn aanpak: zelf gebruiken van substitutie

Als ik zelf wil beïnvloeden, dan schrijf ik eerst gewoon mijn tekst. Daarna ga ik op zoek naar alle mogelijke negatieve of positieve substituten van elk woord dat ik schrijf. Daarna verifieer ik welke substituten het meeste/beste passen bij mijn kernbegrippen, mijn identiteit, mijn missie. Tenslotte vervang ik de meer neutrale woorden door de substituten. Klaar!


Uit mijn boek Gemanipuleerd | Wie bepaalt jouw keuzes...



Jan Roel

2 keer bekeken

© 2020 SB Management bv | Jan Roel van Rhee

  • Grey Facebook Icon
  • Grey Twitter Icon
  • Grey LinkedIn Icon
  • Grey YouTube Icon